Yapay Zekâ

Haber

Yapay Zeka Kendi Başına Yeni Bir "CRISPR Benzeri" Enzim Sistemi Keşfetti

Yapay Zeka Kendi Başına Yeni Bir "CRISPR Benzeri" Enzim Sistemi Keşfetti

Taha Sezer

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğrencisi

Yapay Zeka Kendi Başına Yeni Bir "CRISPR Benzeri" Enzim Sistemi Keşfetti

Yapay Zeka Kendi Başına Yeni Bir "CRISPR Benzeri" Enzim Sistemi Keşfetti

Tarihî Eşik: 23 Eylül 2026'da Anthropic'in yapay zeka modeli Claude, neredeyse hiç insan müdahalesi olmadan daha önce tanımlanmamış yeni bir enzim sistemi keşfetti. Sistemin Adı ve Yapısı: "ART" (array-associated reverse transcriptase) adı verilen bu sistem, gen düzenlemede çığır açan CRISPR sistemine benzer şekilde uzun, düzenli aralıklı DNA tekrarları içeriyor. Keşif Süreci: Claude, kendisine verilen "RNA'yı DNA'ya kopyalayan ilginç örnekler bul" görevi doğrultusunda yaklaşık 950 yapay zeka ajanını koordine etti; 21 saat içinde 1,9 milyar kayıtlık DNA veritabanını tarayarak binlerce aday arasından 20 sistemi öne çıkardı. Laboratuvar Bulguları: Bir bakteriyofajda bulunan sistemin kısa RNA parçaları ürettiği ve enfeksiyondan sadece 15 dakika sonra fajın toplam RNA'sının %8'ine ulaştığı gözlemlendi. Bilim Dünyasındaki Yeri: CRISPR'ın kâşifi Feng Zhang tarafından da desteklenen bu gelişme, restriction enzimleri ve Taq polimeraz gibi geçmişteki tesadüfi büyük keşiflerin aksine, tarihte ilk kez bir yapay zekanın doğada yeni bir mekanizmayı tek başına keşfettiği dönüm noktası oldu.

23 Eylül 2026'da Anthropic çarpıcı bir duyuru yaptı: Şirketin yapay zeka modeli Claude, insan müdahalesi neredeyse hiç olmadan, daha önce hiç tanımlanmamış yeni bir enzim sistemi keşfetti. Bilim insanları bu sisteme "ART" (array-associated reverse transcriptase) adını verdi ve yapısı, gen düzenlemenin devrimini yaratan CRISPR'a çarpıcı şekilde benziyor. Süreç şöyle işledi: Araştırmacılar Claude'a sadece tek bir görev verdi — "RNA'yı DNA'ya kopyalayan enzimler arasında ilginç ve yeni örnekler bul." Ardından yaklaşık 950 yapay zeka ajanı, 21 saat boyunca 1,9 milyar kayıtlık devasa bir DNA veritabanını taradı, 210 milyon token harcayarak binlerce aday arasından 20 farklı sistemi eleyip öne çıkardı.

Bulunan sistem bir bakteriyofajda (bakterileri enfekte eden virüs) yer alıyor ve CRISPR'ı hatırlatan uzun, düzenli aralıklı DNA tekrarları içeriyor. Laboratuvar testlerinde bu tekrar dizisinin kısa RNA parçaları ürettiği, hatta enfeksiyondan sadece 15 dakika sonra fajın toplam RNA'sının %8'ine kadar ulaştığı görüldü. CRISPR'ın kâşifi Feng Zhang bile bu bulguyu "gerçekten ilgi çekici" bularak destekledi. Elbette hâlâ bilinmeyenler var — bu sistemin tam olarak ne işe yaradığı henüz netleşmedi. Ama olayın can alıcı noktası şu: Restriction enzimleri, Taq polimeraz (PCR'ın temeli) ve CRISPR gibi biyolojiyi değiştiren büyük keşifler yüzyıllardır tesadüfen, bir bilim insanının doğada "tuhaf bir şey" fark etmesiyle ortaya çıkıyordu. Şimdi ilk kez, bu tarz bir keşfi bir yapay zeka kendi başına yaptı.

https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system